Thang máy hoạt động êm ái là tiêu chuẩn hàng đầu đánh giá chất lượng của một hệ thống vận chuyển đứng hiện đại.Tuy nhiên, nhiều công trình hiện nay gặp phải tình trạng tiếng ồn thang máy gây khó chịu cho người dùng và ảnh hưởng không gian sống. Hãy cùng chuyên gia từ Thang máy Hora phân tích chi tiết các giải pháp chống ồn hiệu quả nhất hiện nay.
I. Phân loại các nguồn phát sinh tiếng ồn thang máy phổ biến
1. Âm thanh xuất phát từ hệ thống động cơ và máy kéo
Động cơ được coi là “trái tim” của hệ thống, nhưng đây cũng là nơi phát sinh tiếng ồn mạnh mẽ nhất nếu không được bảo trì đúng cách. Những âm thanh rít cao tần thường do vòng bi động cơ bị khô mỡ hoặc mòn sau thời gian dài sử dụng.
Đối với các dòng thang máy cũ sử dụng máy kéo có hộp số, tiếng bánh răng ăn khớp không chuẩn hoặc thiếu dầu bôi trơn sẽ tạo ra những rung động cơ học lan truyền qua sàn phòng máy vào kết cấu tòa nhà.
Việc kiểm tra định kỳ độ rơ của hộp số là bước bắt buộc để giảm thiểu những âm thanh khó chịu này, đảm bảo tiếng ồn thang máy hành trình di chuyển luôn diễn ra trong sự tĩnh lặng tuyệt đối.
2. Tiếng động từ hệ thống truyền động và cáp tải
Khi thang máy vận hành, sự ma sát giữa cáp tải và puly truyền động có thể tạo ra những âm thanh lạ nếu cáp bị xoắn hoặc lực căng không đều giữa các sợi. Hiện tượng tiếng ồn này đặc biệt rõ rệt khi thang bắt đầu tăng tốc hoặc giảm tốc để vào tầng. Ngoài ra, bộ phận thắng cơ (phanh điện từ) nếu khe hở má phanh không được căn chỉnh chuẩn xác sẽ gây ra tiếng “kịch” lớn mỗi khi thang dừng.
Để xử lý, kỹ thuật viên cần sử dụng thiết bị đo lực căng cáp chuyên dụng và điều chỉnh độ nảy của lò xo phanh sao cho êm ái nhất, tránh gây giật mình cho hành khách đứng bên trong cabin.
3. Tiếng ồn do ma sát giữa cabin và hệ thống ray dẫn hướng
Một nguồn gây ra tiếng ồn thang máy cực kỳ phổ biến khác chính là sự tiếp xúc giữa shoe dẫn hướng và ray. Nếu ray dẫn hướng bị lệch trục hoặc bề mặt ray bị bẩn, khô dầu, cabin khi di chuyển sẽ phát ra tiếng ràn rạt hoặc tiếng kim loại va chạm vào nhau.
Trong một số trường hợp, các guốc dẫn hướng (shoe) bằng nhựa bị mòn khuyết, làm cabin bị lắc lư và va đập nhẹ vào ray dẫn. Việc vệ sinh ray và châm dầu định kỳ bằng bộ bôi trơn tự động là giải pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để triệt tiêu các âm thanh ma sát, giúp thang máy lướt đi mượt mà hơn trên trục hành trình.
Tiếng ồn từ hệ thống truyền động và cáp tải
II. Nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng tiếng ồn thang máy vận hành
1. Lỗi thiết kế và lắp đặt cơ khí ban đầu
Nhiều trường hợp tiếng ồn xuất phát ngay từ khâu lắp đặt ban đầu không đạt chuẩn kỹ thuật. Nếu các bulong định vị máy kéo không được siết chặt hoặc bệ máy không được lót cao su giảm chấn chất lượng tiếng ồn thang máy lại, rung động từ động cơ sẽ truyền trực tiếp xuống dầm thép và tường bê tông, tạo ra tiếng ù nền rất khó chịu cho các căn phòng lân cận. Sai số trong việc lắp dựng ray dẫn hướng vượt quá mức cho phép cũng là nguyên nhân khiến cabin di chuyển không ổn định.
2. Sự cộng hưởng âm thanh trong giếng thang và cabin
Giếng thang (hố thang) giống như một cái ống cộng hưởng khổng lồ, nếu không được xử lý tiêu âm sẽ khuếch đại mọi tiếng ồn phát ra từ các bộ phận chuyển động. Các tấm vách cabin nếu mỏng và không có lớp vật liệu chống rung phía sau sẽ rung theo tần số của động cơ, tạo ra tiếng ù ù bên trong không gian hẹp. Ngoài ra, tiếng gió rít khi cabin di chuyển với tốc độ cao qua các khe hở cửa tầng cũng góp phần làm tăng mức độ ồn.
3. Hệ thống điện và biến tần hoạt động không ổn định
Không chỉ có nguyên nhân cơ khí, các sự cố về điện cũng tạo ra tiếng ồn thang máy đáng kể. Biến tần (Inverter) nếu bị lỗi hoặc cài đặt thông số dòng điện không phù hợp sẽ khiến động cơ phát ra tiếng hú lớn do hiện tượng nhiễu từ trường. Nếu sóng hài điện từ không được lọc sạch, nó sẽ tác động lên cuộn dây động cơ gây rung động ở tần số cao.
Việc tối ưu hóa các thông số biến tần như tần số mang (carrier frequency) và sử dụng bộ lọc nhiễu tiêu chuẩn không chỉ giúp thang máy vận hành êm hơn mà còn bảo vệ tuổi thọ của các linh kiện điện tử nhạy cảm trong tủ điều khiển trung tâm.
Giải pháp khắc phục thang máy
III. Giải pháp khắc phục và xử lý tiếng ồn thang máy triệt để
1. Nâng cấp hệ thống giảm chấn và tiêu âm chuyên dụng
Để xử lý tận gốc tiếng ồn, giải pháp đầu tiên là thay thế hoặc bổ sung các tấm cao su giảm chấn tại chân máy và các điểm liên kết dầm. Sử dụng các tấm tiêu âm chuyên dụng dán vào vách cabin và cửa tầng giúp triệt tiêu các tiếng ồn thang máy rung động bề mặt và ngăn chặn âm thanh lan truyền.
Đối với những tòa nhà yêu cầu sự yên tĩnh tuyệt đối như khách sạn hay bệnh viện là một lựa chọn tối ưu. Những biện pháp này giúp giảm cường độ âm thanh xuống dưới mức mang lại không gian tĩnh lặng.
2. Thay thế linh kiện mòn và căn chỉnh hệ thống cơ khí
Khi phát hiện tiếng ồn do linh kiện xuống cấp, cần ngay lập tức thay thế các vòng bi máy kéo, guốc dẫn hướng hoặc cáp tải nếu đã hết tuổi thọ. Việc căn chỉnh lại độ thẳng của ray dẫn hướng và siết lại các mối nối cơ khí sẽ giúp loại bỏ các tiếng kêu lạch cạch khi thang hoạt động.
Đặc biệt, việc nâng cấp lên các dòng shoe dẫn hướng dạng con lăn thay cho dạng trượt thông thường sẽ giúp giảm thiểu tối đa ma sát và tiếng ồn.
3. Tối ưu hóa hệ thống điều khiển và bôi trơn
Cài đặt lại thông số biến tần để quá trình khởi động và dừng tầng diễn ra mượt mà hơn là cách hiệu quả để giảm tiếng ồn thang máy từ hệ thống điện. Việc sử dụng các loại dầu bôi trơn chất lượng cao, có độ nhớt phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam cho ray và hộp số cũng giúp giảm ma sát đáng kể.
Hệ thống bôi trơn tự động đảm bảo ray luôn có một lớp màng dầu mỏng, ngăn chặn sự tiếp xúc trực tiếp giữa sắt và sắt. Ngoài ra, việc kiểm tra và vệ sinh định kỳ các khe hở của cửa cabin và cửa tầng sẽ loại bỏ tiếng rít gió hoặc tiếng lạch cạch khi cửa đóng mở, mang lại sự hoàn thiện cho hệ thống.
Quy trình bảo trì thang máy
IV. Quy trình bảo trì ngăn ngừa tiếng ồn thang máy
1. Kiểm tra định kỳ bằng thiết bị đo chuyên dụng
Tại hệ thống bảo trì của Thang máy Hora, chúng tôi không chỉ kiểm tra bằng mắt thường mà còn sử dụng các máy đo độ ồn và máy đo rung động chuyên nghiệp. Việc theo dõi biểu đồ rung lắc của cabin giúp kỹ thuật viên phát hiện sớm các dấu hiệu tiếng ồn thang máy tiềm ẩn trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.
Dữ liệu từ các lần kiểm tra sẽ được lưu trữ để so sánh, từ đó đưa ra những dự báo chính xác về thời điểm cần bảo dưỡng hoặc thay thế linh kiện.
2. Vệ sinh và chăm sóc chi tiết hệ thống cơ khí
Một trong những nguyên nhân khiến tiếng ồn phát sinh nhanh chóng là bụi bẩn tích tụ trong giếng thang và trên các thiết bị truyền động. Đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi luôn chú trọng khâu vệ sinh công nghiệp hố thang, quét dọn bụi thép và rác vụn có thể vướng vào các bộ phận chuyển động.
Các rãnh puly, bề mặt ray và hệ thống phanh được làm sạch bằng hóa chất chuyên dụng để đảm bảo độ bám và độ trơn đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tóm lại, việc xác định đúng nguyên nhân và áp dụng các biện pháp xử lý tiếng ồn thang máy kịp thời là yếu tố quan trọng để duy trì chất lượng công trình. Để nhận tư vấn giải pháp xử lý tiếng ồn chuyên nghiệp và hiệu quả nhất, quý khách hãy liên hệ ngay với Thang máy Hora.